lawan


ڕێکخراوی لاوانی خه‌باتی کوردستانی ئێران
Iranian Kurdistan Khabat Youth Organization
         
ساڵی رابردوو به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی مین ٥٢ که‌س له‌ کوردستانی ئێران بوونه‌ قوربانی
ته‌قینه‌وه‌ی مین هه‌‌ڕه‌شه‌یه‌کی گه‌وره‌یه‌ له‌سه‌ر ژیانی دانیشتووانی ناوچه‌ سنوورییه‌کانی کوردستانی ئێران یان ئه‌و که‌سانه‌ی به‌و شوێنانه‌دا هاتووچۆ ده‌که‌ن. له‌ ساڵی رابردوو ٥٢ که‌س به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی مین له‌ کوردستان بوونه‌ته‌ قوربانی، که‌ له‌ونێوه‌دا ١٧ که‌سیان کوژراون و ٣٥ که‌سی دیکه‌ش بریندار بوون. له‌ کۆی ئه‌و رێژه‌یه‌ زۆرترین حاڵه‌ت له‌ پارێزگای ئیلام تۆمار کراوه‌ که‌ ١٦ جار مین به‌ دانیشتووانی ئه‌و پارێزگایه‌دا ته‌قیوه‌ته‌وه‌. هه‌روه‌ها له‌ پارێزگای کرماشان ٧ حاڵه‌ت، له‌ پارێزگای سنه‌ ١٤ حاڵه‌ت و له‌ پارێزگای ورمێ ١٥ حاڵه‌تی ته‌قینه‌وه‌ی مین تۆمارکراوه‌. له‌ماوه‌ی شه‌‌ڕی ٨ ساڵه‌ی نێوان عێراق و ئێراندا زۆربه‌ی ناوچه‌کانی نێوان باشوور و رۆژهه‌ڵاتی کوردستان مینرێژ کراون. حکومه‌تی ئێران له‌ساڵی ١٩٨٧ه‌وه‌ ده‌ستی به‌ هه‌ڵگرتنه‌وه‌ی مین کردووه‌. کارناسان ناوچه‌ مینڕێژکراوه‌کانی ئێران و رۆژهه‌ڵاتی کوردستان به‌ ٣ ملیۆن هێکتار واتا ١٢ ملیۆن دۆنم زه‌وی به‌راورد ده‌که‌ن. به‌ پێی ئاماره‌ فه‌رمییه‌کان له‌نێوان ساڵه‌کانی ١٩٨٨ بۆ ٢٠ ٠ ٤ له‌ ئێران و رۆژهه‌ڵاتی کوردستان ٨٠ ٠  که‌س به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی مین گیانیان داوه‌ که‌ له‌و نێوه‌دا هاونیشتمانیانی مه‌ده‌نی پشکی شێریان به‌رکه‌وتووه‌
رژێمی ئێران نه‌وت به‌ هه‌رزان ده‌فرۆشێت به‌ روسیه‌
برژێمی ئاخوندیئێران سه‌رقاڵی واژۆ کردنی رێکه‌وتننامه‌ێکه‌ له‌گه‌ڵ روسیه‌ به‌ ئه‌رزشی ٢٠  میلیارد دۆلار بۆ فرۆشتنی نه‌وتی هه‌رزان به‌و ولاته‌ و وه‌رگرتنی که‌ل و په‌ل به‌ جێگای نه‌وته‌که‌ی. پێی راپۆرتی هه‌واڵده‌ری رۆیترز، سه‌رچاوه‌ ئاگاداره‌کان له‌و رێکه‌وتننامه‌یه‌ بلاویان کردووه‌ته‌وه‌ که‌ مسکۆ مه‌دره‌کی پێویست بۆ کرینی رۆژانه‌ ٥٠ ٠  به‌رمیل نه‌وت له‌ رژێمی ئاخوندی له‌ بڕی دانی که‌ل و په‌لی رووسی ئاماده‌ کردووه‌ و له‌ ئێستادا سه‌رقاڵی وتووێژه‌. جێگه‌ی باسه‌ که‌ ئه‌و که‌ل وپه‌لانه‌ پێداویستی نیزامی له‌ خۆ ناگرێت و به‌ وته‌ی سه‌رچاوه‌ێکی ئێرانی ئه‌و رێکه‌وتننامه‌یه‌ بۆ ماوه‌ی دوو یان سێ ساڵی داهاتووه‌ که‌ نرخی نه‌وتی رژێم له‌ چاوو بازاره‌کانی جیهان به‌ هه‌رزانتر به‌ روسیه‌ ده‌درێت. پێشتر ئه‌مریکا ئه‌و کرده‌وه‌یه‌ی به‌ جێگای نیگه‌رانی ناوو لێ بردبوو.
ئاماری لەسێدارەدرانی ژنان لەساڵی ٩٢
لەساڵی رابردوودا، حوکمی سێدارەی ٢٥ ژن لەزیندانەکانی رژێمی ئاخوندی ئێران جێبەجێ‌کراوە کە ٧ حاڵەتیان لەزیندانەکانی ورمێ‌و کرماشان بەڕێوەچووە.
به‌ پێی راپۆرتی هەواڵدەریی کوردپا، لەساڵی ١٣٩٢دا، ٢٥ ژن لەگرتووخانەکانی ئێران ئێعدام کراون و سەرجەمیان بە هۆی "ئەنجامدانی تاوانی کۆمەڵایەتی" بەتایبەت بازرگانی بەمادەهۆشبەرەکان لەسێدارە دراون. زۆرترین ئاماری لەسێدارە دانی ژنان لەزیندانی ناوەندی ورمێ‌بە ٦ حاڵەت و زیندانی ناوەندی زاهیدان بە ٥ حاڵەت، بووە. بەپێی ئاماره‌کان، ٧٢%ی لەسێدارەدانی ژنان بە تاوانی بازرگانی بەمادەهۆشبەرەکان ئەنجام دراوە و هەروەها ١٦% حاڵەتیشیان کوشتنی بەئەنقەست و سێ‌حاڵەتیش ناڕوون بووە. جێگه‌ی باسه‌ که‌ لەحاڵی حازردا زیاتر لە١٠  ژن لەزیندانەکانی قرچەکی وەرامین چاوەڕوانی بەڕێوەچوونی حوکمی لەسێدارەدانیانن، کە سەحەر مەهابادی تەمەن ٢٧ ساڵ و ریحانە جەباری بۆ وێنە لەو کەسانەن.
وتووێژ لەگەل بەرێز فواد جەعفەری بەرپرسی ناوەندی لاوانی خەباتی کوردستانی ئێران
لە دیمانەیکدا لەگەل ماڵپەری لاوانی خەبات کاک فواد جەعفەری بەرپرسی ناوەندی لاوانی خەباتی کوردستانی ئێران تیشک دەخاتە سەر بارودۆخی لاوانی کوردستانی ئێران هەروەها پەیوەندی لەنێوان رێکخراوەکانی لاوانی رۆژهەلات و باسکردن لە دەرئەنجامەکانی کۆنفرانسی یەکەمی لاوانی رۆژهەلات لەبارەیی بارودۆخی لاوان کوردستانی ئێران دەلێت "بەداخەوە لە کوردستانی ئێران بەهۆیی سیاسەتی بەئەنقەستی رژێم لاوان لە ئێستادا لە بارودۆخێکی نالەباردان ، خوێندکاران دوایی تەواوکردنی خوێندن هەلی کاریان بۆ نارەخسێت و بێکار دەبن" هەروەها دەلێت " ئەو لاوانەی کە بە هۆی هەژاری و دەستکۆرتی بنەماڵەکانیانەوە پەنا دەبەن بەر کاری سەخت و تاقەت پرۆکێنی کۆڵبەری بەرەوو رووی تەقەی راستەوخۆی هێزە نیزامییەکانی رژێم دەبنەوە " هەر لەو دیمانەیەدا فواد جەعفەری ئاماژە بۆ ئەوەدەکات کە لە ئێستادا پەیوەندییەکی باش لە نێوان رێکخراوە سنفیەکانی تایبەت بەلاوان لە کوردستانی ئێراندا هەیە دەلێت "پەیوەندی ناوەندی لاوانی خەبات لەگەڵ رێکخراوەکانی تایبەت بە لاوان بە تایبەتی لە کوردستانی ئێران پەیوەندیێکی دۆستانە و دوو لایەنەیە و ئێمە لەگەڵ هەموو رێکخراوەکان پەیوەندی و هاوکاریمان هەیە و پێکەوە کاری هاوبەش دەکەین" هەر لە درێژیی دیمانەکەدا بەرێز جەعفەری پێی وایە کە لاوان دەتوانن دەوری کاریگەریان هەبێت لە نزیک بوونەوەیی حیزبەکانی رۆژهەلات.
ساڵانە بەهۆی هەوای پیسەوە، (٨) ملیۆن کەس دەمرن
تادێت رێژه‌ی‌ پیس بونی‌ هه‌وا له‌ جیهاندا به‌رز ده‌بێته‌وه‌و به‌ پێی‌ راپۆرتێکیش ساڵانه‌ (٨) ملیۆن که‌س له‌ جیهاندا به‌هۆی‌ هه‌وای‌ پیسه‌وه‌ ده‌مرن.
به‌ پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌رییه‌کان، رێکخراوی‌ ته‌ندروستی‌ جیهانی‌ له‌ راپۆرتێکدا ئاشکرایکرد، به‌هۆی‌ پیسبونی‌ هه‌واوه‌، ساڵانه‌ (٨) ملیۆن که‌س لە جیهاندا ده‌مرن، که‌ (٤) ملیۆن و (٣٠ ٠ ) هه‌زار که‌سیان به‌هۆی‌ پیسی‌ هه‌وای‌ ناو ماڵه‌وەیە و (٣) ملیۆن و (٧٠ ٠ ) هه‌زاریش تریشیان به‌هۆی‌ پیسی‌ هه‌وای‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ ماڵەکانەوەیە.فرانک کیلی‌، به‌رێوه‌به‌ری‌ کۆمه‌ڵه‌ی‌ توێژینه‌وه‌ی‌ ژینگه‌ی‌ له‌ زانکۆی‌ (کینکز کولیدج) له‌ شاری‌ له‌نده‌نی‌ پایته‌ختی‌ به‌ریتانیاو یه‌کێک له‌ به‌شداربوانی‌ ئاماده‌کردنی‌ ئه‌و راپۆرته‌ ئاشکراکرد، هه‌وای‌ پیس ده‌بێته‌ هۆی‌ ره‌قبونی‌ ماسولکه‌کانی‌ دڵ و له‌ سیه‌کاندا به‌ شێوه‌یه‌کی‌ به‌رده‌وام که‌ڵه‌که‌ ده‌بێت تا وا له‌و که‌سه‌ ده‌کات به‌ به‌به‌رده‌وامی‌ هه‌وای‌ پیس هه‌ڵده‌مژێت به‌ شێوه‌بیه‌کی‌ هێواش بمرن. وتیشی‌ "چاره‌سه‌ری‌ پیس بونی‌ هه‌وا ته‌نها لای‌ به‌رپرسانی‌ وڵاتانی‌ زلهێزه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ هه‌وا وه‌ک ماده‌کانی‌ تر نیه‌، ناتوانرێت هه‌ڵنه‌مژرێت".تادێت رێژه‌ی‌ پیس بونی‌ هه‌وا له‌ جیهاندا به‌رز ده‌بێته‌وه‌و به‌ پێی‌ راپۆرتێکیش ساڵانه‌ (٨) ملیۆن که‌س له‌ جیهاندا به‌هۆی‌ هه‌وای‌ پیسه‌وه‌ ده‌مرن.
به‌ پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌رییه‌کان، رێکخراوی‌ ته‌ندروستی‌ جیهانی‌ له‌ راپۆرتێکدا ئاشکرایکرد، به‌هۆی‌ پیسبونی‌ هه‌واوه‌، ساڵانه‌ (٨) ملیۆن که‌س لە جیهاندا ده‌مرن، که‌ (٤) ملیۆن و (٣٠ ٠ ) هه‌زار که‌سیان به‌هۆی‌ پیسی‌ هه‌وای‌ ناو ماڵه‌وەیە و (٣) ملیۆن و (٧٠ ٠ ) هه‌زاریش تریشیان به‌هۆی‌ پیسی‌ هه‌وای‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ ماڵەکانەوەیە.فرانک کیلی‌، به‌رێوه‌به‌ری‌ کۆمه‌ڵه‌ی‌ توێژینه‌وه‌ی‌ ژینگه‌ی‌ له‌ زانکۆی‌ (کینکز کولیدج) له‌ شاری‌ له‌نده‌نی‌ پایته‌ختی‌ به‌ریتانیاو یه‌کێک له‌ به‌شداربوانی‌ ئاماده‌کردنی‌ ئه‌و راپۆرته‌ ئاشکراکرد، هه‌وای‌ پیس ده‌بێته‌ هۆی‌ ره‌قبونی‌ ماسولکه‌کانی‌ دڵ و له‌ سیه‌کاندا به‌ شێوه‌یه‌کی‌ به‌رده‌وام که‌ڵه‌که‌ ده‌بێت تا وا له‌و که‌سه‌ ده‌کات به‌ به‌به‌رده‌وامی‌ هه‌وای‌ پیس هه‌ڵده‌مژێت به‌ شێوه‌بیه‌کی‌ هێواش بمرن. وتیشی‌ "چاره‌سه‌ری‌ پیس بونی‌ هه‌وا ته‌نها لای‌ به‌رپرسانی‌ وڵاتانی‌ زلهێزه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ هه‌وا وه‌ک ماده‌کانی‌ تر نیه‌، ناتوانرێت هه‌ڵنه‌مژرێت".
ئاماری لەسێدارەدانی هاووڵاتییانی کورد لەساڵی ٩٢
بەپێی راپۆرتیهەواڵدەریی کوردپاØ› لە سەرەتای مانگی خاکەلێوەی ساڵی ١٣٩٢ی هەتاوییەوە هەتا کۆتایی مانگی رەشەمەی ساڵی ١٣٩٢ی هەتاوی ٦٥ هاووڵاتیی کورد لە زیندانەکانی ئێراندا بە تاوانی جۆراوجۆری وەک بازرگانی بە ماددەی هۆشبەر، کوشتن، دەستدرێژیی جنسی و کەسیش سیاسی لەسێدارە دراون و ٤ هاووڵاتیی دیکەش بەو تاوانانە بە سێدارە مەحکووم کراون. بەپێی ئەو ئامارە، ٢٠  هاووڵاتی بە تاوانی بازرگانی بە ماددەی هۆشبەر، ٢٠  هاووڵاتی بە تاوانی ئەنجامدانی "قەتڵ" و ٤ کەسی دیکە بە تاوانی "قەتڵ و دەستدرێژیی جنسی"، ٢ کەسی دیکە بە تاوانی "دەستدرێژیی جنسی" لە سێدارە دراون. هەروەها لە کۆی گشتیی ئەو ٦٥ کەسەی کە لە سێدارە دراون، تاوانی ٩ کەسیان روون نەبۆتەوە و ٩ کەسیشیان ئەندامی "باندی هیواتاب" بوونە.
هاوکات لەساڵی ١٣٩٢ی هەتاویدا، لەکۆی گشتیی ئەو ٦٥ کەسە، ٤ کەسیان لەبەر چاوی خەڵک لەسێدارە دراون و ٣ کەسیش لەو لەسێدارە دراوانە، لەکاتی ئەنجامدانی تاوانەکەیاندا تەمەنیان لەژێر ١٨ ساڵدا بووە، کە تەمەنەکەیان (١٢، ١٥ و ١٦ ساڵ) بووە. هەروەها لە ماوەی ساڵی ١٣٩٢ی هەتاویدا ٨٠  هاووڵاتیی دیکە لە زیندانی ناوچە کوردنشینەکانی ئێران لە سێدارە دراون کە لە کۆی گشتیی ئەو رێژەیە ٥ کەسیان ژن بوون، کە هەتا ئیستا شوناسی ئەو ٨٠  کەسە روون نەبۆتەوە، کە سەربە کام یەک لە نەتەوەکانی ئێران بوونە. لەلایەکی دیکەوه‌ لە ساڵی ١٣٩٢ی هەتاویدا، ٣ زیندانیی سیاسیی کورد بە ناوەکانی حەبیبوڵلا گوڵپەری‌پوور، رەزا ئیسماعیلی (مامەدی) و شێرکۆ مەعارفی لە سێدارە دراون. سامان نەسیم، سابیر موخەلید ماوانە و محەمەد عەبدوڵڵاهی سێ کەس لەو زیندانییە سیاسییە کوردانە بوون، کە بە تۆمەتی لایەنگری و ئەندامەتی لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپۆزیسیۆنی حکوومەتی ئێران، لە ساڵی ١٣٩٢ی هەتاویدا حوکمی لەسێدارە درانیان بۆ بڕاوەتەوە. هاوکات لە ماوەی ساڵی رابردووی هەتاویدا ١١ زیندانیی مەزهەبیی کورد، بە تۆمەتی ئەندامەتی لە گروپە سەلەفییەکان، لەلایەن دەزگای قەزایی رژێمی ئاخوندی ێرانەوە حوکمی لەسێدارە درانیان بۆ براوەتەوە. جێگه‌ی باسه‌ که‌ لە ساڵی ١٣٩١ی هەتاویدا، سەرجەم ٥٦ هاووڵاتیی کورد لە زیندانەکانی ئێراندا و بە تاوانی جۆراوجۆر لە سێدارە دران، کە ئاماری ساڵی ١٣٩٢ بە بەراورد لەگەڵ ساڵی ١٣٩١ی هەتاوی ٩ کەس زیادبوونی بە خۆیەوە بینیوە.
رێژەی تووشبووانی نەخۆشیی دەروونی لە ئێراندا گەیشتووەتە ئاستی لەسەدا ٢٥
به‌ پێی راپۆرتی هه‌واڵده‌رییه‌کان، رێژەی تووشبووانی نەخۆشیی دەروونی لە ئێراندا گەیشتووەتە ئاستی لەسەدا ٢٥، ناوه‌ندی زانستی دەروونناسانی ئێرانیش فشارە ئابووری، سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان بە گرینگترین هۆکارەکانی تووشبوونی خەڵک بە نەخۆشی دەروونی ناو دەبات و رایدەگەیەنێت، ئەگەر رێگەچارەیەک بۆ پێشگرتن لەو نەخۆشییە نەدۆزرێتەوە، زیانی گەورە بە ژیانی خەڵک دەگەیەنێت. ئاماری نەخۆشییە دەروونییەکان لە ئێراندا گەیشتووەتە ٢٥ لەسەد، واتا لە هەر ٤ کەس لە ئێران یەکێکیان نەخۆشیی دەروونی هەیە، ئەوە ئامارێکە کە سەرۆکی ناوه‌ندی زانستی دەروونناسانی ئێران رایگەیاندووە. بە وتەی ئەحمەد جەلیلی، ٢٥ لەسەدی گەورە ساڵەکان واتا ئەو کەسانەی لەنێوان ١٥ تا ٦٤ ساڵدان، بە دەست نەخۆشیی دەروونییەوە ئازار دەکێشن. ئەو ئامارە بە بەراوەرد لەگەڵ ساڵی رابردوو ٣ لەسەد زیادیکردووە. ئەحمەد جەلیلی هەروەها دەڵێت، تاوەکو ٥٠  ساڵ لەمەوبەر خەڵکی ئێران پێیانوابوو تەنیا کەسانێک نەخۆشیی دەروونییان هەیە کە بەشێوەیەکی بەرچاو تووشی ناجێگیری باری دەروونی بوون و کەسانێک بوون کە وڕێنەیان دەکرد، لە وەهمدابوون و پەیوەندییان بە راستییەکانەوە پچرابوو. هەروەها تووشی هەڵسوکەوتی نەگونجاو و گۆشەنشینی دەبوون. ئەو جۆرە نەخۆشانە تەنیا ١٠  لەسەدی کۆمەڵگان و پێیان دەگوترێ "نەخۆشیی رۆحی". جێگه‌ی باسه‌ که‌ سەرۆکی ناوه‌ندیز انستی دەروونناسانی ئێران هەروەها فشارە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان وەکوو یەکێک لە گرینگترین هۆکارەکانی تووشبوونی خەڵک بە نەخۆشی دەروونی ناودەبات و دەڵێت ئەو جۆرە نەخۆشییە ئەگەر چارەسەر نەکرێت زیانی گەورە بە ژیانی خەڵک دەگەیەنێت و ئاستی خۆشبژێوی ژیانیان دادەبەزێنێت.
دوایین هەواڵەکان
photo
لاوانی خه‌بات
11 مانگ و 12 ڕۆژ و 22 کاتژمێر و 38 خوله‌ک له‌مه‌وپێش‌
photo
ڕێکخراوی لاوانی خەباتی کوردستانی ئێران

1 ساڵ و 25 ڕۆژ و 15 کاتژمێر و 54 خوله‌ک له‌مه‌وپێش‌
photo
ڕاگەیندراوی ڕێکخراوی لاوانی خەبات

1 ساڵ و 1 مانگ و 6 ڕۆژ و 15 کاتژمێر و 29 خوله‌ک له‌مه‌وپێش‌
photo
ڕاگەیندراوی ڕێکخراوی لاوانی خەبات بەبۆنەی ڕۆژی زمانی زگماگی

1 ساڵ و 1 مانگ و 23 ڕۆژ و 23 کاتژمێر و 33 خوله‌ک له‌مه‌وپێش‌
photo
لاوانی خه‌بات

1 ساڵ و 3 مانگ و 4 ڕۆژ و 22 کاتژمێر و 40 خوله‌ک له‌مه‌وپێش‌
photo
لاوانی خه‌بات

1 ساڵ و 5 مانگ و 13 ڕۆژ و 18 کاتژمێر و 4 خوله‌ک له‌مه‌وپێش‌
photo


1 ساڵ و 5 مانگ و 27 ڕۆژ و 18 کاتژمێر و 28 خوله‌ک له‌مه‌وپێش‌

ده‌رباره‌ی ئێمه به کورتی


لێره‌‌‌ ده‌‌‌رباره‌‌‌ی خۆتان بنووسن به کورتی

په‌یوه‌ندی


تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان



٢/ لینکی یوتوب

٣/ لینکی تویته‌‌‌ر